بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي

757

تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )

شأن اينست كه هر نفسى هر آينه باشد بر و حافظى از ملائكه فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسانُ مِمَّ خُلِقَ پس بايد كه نظر كند آدمى كه از چه چيز آفريده شده خُلِقَ مِنْ ماءٍ دافِقٍ آفريده شده از آبى ريزنده در رحم به قوت شدت يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ الصُّلْبِ وَ التَّرائِبِ بيرون آيد آن آب از ميان پشت مردان و ميان استخوان‌هاى سينهء زنان گفته‌اند كه چون مادهء منويت در صلب و ترائب بيشتر است و صلب و ترائب باوعيهء منى نزديكتر بنا برين اينها مخصوص بذكر گرديدند إِنَّهُ عَلى رَجْعِهِ لَقادِرٌ بدرستى كه خالق بر باز گردانيدن او بعد از موت هرآينه توانا است بنا بر اين ضمير انه راجع بخالقست و هر چند خالق صريحا قبل ازين نگذشته اما در ضمن خلق مذكور شده يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ در روزى كه ظاهر گردد بر نفس پوشيده‌ها چنانچه على بن ابراهيم گفته « يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ اى يكشف عنها السرائر » يعنى باز گرداند او را در روز قيامت چه در روز قيامت هر چه پوشيده است آشكار گردد فَما لَهُ پس نباشد مر انسان را مِنْ قُوَّةٍ هيچ توانايى كه دفع عذاب از خود تواند كرد وَ لا ناصِرٍ و نه يارى كننده كه او رعايتش تواند نمود . [ سوره الطارق ( 86 ) : آيات 11 تا 17 ] وَ السَّماءِ ذاتِ الرَّجْعِ ( 11 ) وَ الْأَرْضِ ذاتِ الصَّدْعِ ( 12 ) إِنَّهُ لَقَوْلٌ فَصْلٌ ( 13 ) وَ ما هُوَ بِالْهَزْلِ ( 14 ) إِنَّهُمْ يَكِيدُونَ كَيْداً ( 15 ) وَ أَكِيدُ كَيْداً ( 16 ) فَمَهِّلِ الْكافِرِينَ أَمْهِلْهُمْ رُوَيْداً ( 17 ) وَ السَّماءِ ذاتِ الرَّجْعِ قسم به آسمان كه خداوند برگشتن است يعنى رجوع مىكند در هر دوره بموضعى كه در اول بود على بن ابراهيم گويد كه « ذات الرجع اى ذات المطر » و تسميهء مطر برجع به جهت آنست كه حق سبحانه و تعالى آن مطر را رجوع ميفرمايد در وقتى پس در وقتى ديگر وَ الْأَرْضِ ذاتِ الصَّدْعِ و قسم بزمينى كه خداوند شكافتن است يعنى شكافته مىشود از جهت بيرون آمدن نباتات على بن ابراهيم